Belgische zorgvolmacht nu ook elders in Europa erkend

Vermogen Beleggen Actueel Gezin Budget – 10 maart 2021

Sinds 1 januari 2021 wordt een in België ingestelde buitengerechtelijke bescherming ook erkend in verschillende andere lidstaten van de Europese Unie. Dit kan handig zijn voor wie zich bijvoorbeeld na zijn pensionering in Frankrijk of Portugal wil vestigen.

Belgische zorgvolmacht in Europa erkend
De zorgvolmacht wordt steeds populairder.

Met een buitengerechtelijk beschermingsmandaat of zorgvolmacht kunt u op voorhand aangeven wie uw vermogen zal beheren wanneer u daar zelf niet meer toe in staat bent wegens ouderdom, ziekte of ongeval. U kunt bijvoorbeeld van tevoren bepalen wie uw pensioen of huur mag innen en wie uw belastingen en rekeningen moet betalen. Via de zorgvolmacht kunt u eveneens beslissen naar welk verpleeghuis u later wilt gaan. U kunt zelfs nog verder gaan en de mandataris de mogelijkheid geven om uw huis te verkopen of te schenken als u onbekwaam wordt.

Sinds begin 2021 wordt het in België gevestigde buitengerechtelijke beschermingsmandaat ook erkend in Frankrijk, Portugal, Duitsland, Oostenrijk, Cyprus, Tsjechië, Finland en Letland. Het Europees Parlement roept de overige lidstaten van de EU op hetzelfde te doen. Zolang ze dat niet doen, bepalen immers plaatselijke regels of en onder welke voorwaarden u een Belgisch mandaat kunt krijgen. Dat maakt de procedure veel ingewikkelder.

Een voorbeeld

U vaardigt een zorgvolmacht uit waarbij u aangeeft dat het Belgische recht van toepassing is. U benoemt uw enige zoon tot vertegenwoordiger en geeft aan dat hij later onder bepaalde voorwaarden een schenking kan doen van uw tweede woning in de Provence. Na uw pensioen vestigt u zich permanent in uw huis in de Provence. Tien jaar later bent u het slachtoffer van een ongeval waardoor u hersenletsel oploopt en uw wil niet meer kunt uiten. Uw zoon - die nog in België woont - zal dan probleemloos een schenking van uw eigendom in de Provence kunnen doen, bijvoorbeeld aan zijn kinderen. Aangezien de Belgische wet op uw mandaat van toepassing is, heeft uw zoon geen voorafgaande toestemming van een Franse rechter nodig.

Wat moet erin staan?

Om alles vlot te laten verlopen is het belangrijk dat het mandaat voor buitengerechtelijke bescherming correct is opgesteld. Vermeld zeker duidelijk dat de Belgische wet van toepassing is. De bevoegdheden van de vertegenwoordiger dienen ook helder aangegeven te worden. Kwestie van eventuele latere discussies te vermijden.

Wat u best in de zorgvolmacht opneemt is afhankelijk van uw specifieke situatie. Het is daarom raadzaam uw specifieke wensen vooraf met een notaris te bespreken.

Al meer dan 210.000 registraties

De zorgvolmacht wordt steeds populairder. Uit cijfers van de Federatie van Notarissen (Fednot) blijkt dat er op 31 december 2020 in ons land 210.696 gerechtelijke beschermingsmandaten waren geregistreerd. In 2020 steeg dit aantal met 8,6% ten opzichte van 2019, ondanks een scherpe daling in april en mei in verband met het coronavirus. December 2020 was een recordmaand met 6.040 nieuwe registraties. Wellicht wees de coronacrisis veel mensen op de problematiek die een langdurige ziekenhuisopname met zich mee kan brengen.

Doe het tijdig

Personen die geen verantwoorde beslissingen meer kunnen nemen over hun vermogen omdat ze geen besef meer hebben van de gevolgen van die beslissing, noemt men wilsonbekwame personen. De lijn tussen een wilsbekwame en wilsonbekwame persoon is echter niet altijd eenvoudig te trekken.

Met een zorgvolmacht geeft een persoon die wil anticiperen op zijn wilsonbekwaamheid de bevoegdheid aan één of meerdere personen om specifieke of algemene handelingen te stellen met betrekking tot diens vermogen. Om een lastgevingsovereenkomst te sluiten en een zorgvolmacht te geven moet de lastgever (deze die de zorgvolmacht geeft) wel nog wilsbekwaam zijn op het moment dat hij of zij de zorgvolmacht opstelt. Twijfelt u om een zorgvolmacht op te (laten) stellen omdat u merkt dat uw gezondheid achteruitgaat? Stel dit dan niet te lang uit.

Het grote voordeel van de zorgvolmacht is dat een nog wilsbekwame lastgever perfect kan bepalen dat de lasthebber (die persoon die de zorgvolmacht ontvangt) deze slechts krijgt op het moment dat de lastgever niet langer wilsbekwaam is. In die zin kan een zorgvolmacht ook een belangrijke rol spelen bij vermogensplanning.

Laat de zorgvolmacht registreren

Een belangrijke voorwaarde om de zorgvolmacht uitwerking te geven wanneer de persoon wilsonbekwaam is geworden, is dat de lastgeving geregistreerd werd in het Centraal Register voor Lastgevingen. Zonder registratie zal de zorgvolmacht van rechtswege beëindigen vanaf het moment dat de lasthebber (beschermde persoon) wilsonbekwaam wordt, wat meestal precies niet de bedoeling is.

Een zorgvolmacht volstaat niet altijd

De zorgvolmacht belet niet dat de wilsonbekwame beschermde persoon zelf nog bepaalde uitgaven doet of bepaalde zaken blijft uitvoeren. Het feit dat aangeduide mensen voor het beheer van een aantal belangrijke zaken een volmacht ontvangen, belet niet dat de beschermde persoon zelf nog vrij is om over zijn vermogen te beschikken. Dit betekent dat de zorgvolmacht in bepaalde gevallen geen voldoende bescherming zal bieden. Voor bepaalde situaties zal de gerechtelijke bewindvoering dan ook meer aangewezen zijn.

Best via de notaris

Een beroep op de notaris is niet verplicht om een zorgvolmacht op te stellen, maar het wordt wel sterk aanbevolen. De notaris is immers het best geplaatst om iemand te adviseren over de omvang van de zorgvolmacht. De notaris bekijkt op een onafhankelijke en onpartijdige manier alle gevolgen van de zorgvolmacht. Verder kan de notaris de zorgvolmacht in een ruimere context plaatsen. Zo zal de notaris de zorgvolmacht bekijken in het licht van het erfrecht en familiaal recht. Heeft de persoon een onderneming? Is hij of zij nog van plan om een schenking te doen? Hoe is de verstandhouding met de kinderen? Hoe duidelijker en doordachter de zorgvolmacht is, hoe kleiner de kans op conflicten achteraf.

Een notariële akte is hoe dan ook verplicht wanneer de zorgvolmacht aangewend zal worden in het kader van een toekomstige schenking of de verkoop van een onroerend goed. Bovendien kan enkel een notaris de zorgvolmacht in het Centraal Register voor Lastgevingen laten registreren.

Ook onderhands mogelijk

Indien de lastgeving in onderhandse vorm werd afgesloten – dus niet via een notariële akte – dan kan de lastgever of lasthebber zelf instaan voor de registratie. Hiertoe zal een eensluidend verklaard afschrift van de overeenkomst worden neergelegd op de griffie van het vredegerecht van de verblijfplaats van de lastgever. Een eensluidend verklaard afschrift impliceert dat de notaris of een bevoegd gemeentelijk ambtenaar het afschrift moet controleren op echtheid. De registratie gebeurt dan door tussenkomst van de griffier binnen de 15 dagen na de neerlegging van het afschrift. Deze registratie kan nog gebeuren zolang de lastgever niet in een toestand van wilsonbekwaamheid verkeert.

Meer weten?

Advies en vragen over onze producten

Vraag het aan uw AXA Bankagent

Meer artikels over dit onderwerp

Een erfenis aanvaarden of verwerpen?

De meeste erfenissen worden aanvaard. Toch zijn er situaties waar een erfenis wordt geweigerd. Meestal is dat omdat er gedacht wordt dat er schulden zijn, soms zijn er ook psychologische redenen, of er is de vrees voor de erfbelasting. Of gewoon omdat ze geen zin hebben in rompslomp. Maar is het verwerpen van een erfenis definitief? En bestaat er een tussenoplossing tussen aanvaarden en verwerpen?

Lees verder

De kracht van rente op rente en het sneeuwbaleffect bij pensioenopbouw

Einstein wees ooit de samengestelde rente aan als de allergrootste kracht van het universum. U zou het ook zo kunnen formuleren: vele kleintjes maken een groot. En dat groot is misschien nog een stuk groter dan u zich had voorgesteld. Ontdek wat rente op rente kan opleveren en hoe het bij de opbouw van uw vermogen een sneeuwbaleffect kan teweegbrengen.

Lees verder

Dit moet u weten over de nieuwe taks op de effectenrekening

De nieuwe effectentaks is op 26 februari 2021 in werking getreden.  Het gaat om een taks van 0,15% die wordt geheven op een effectenrekening met een gemiddelde waarde van meer dan 1 miljoen euro. De inning, aangifte en betaling daarvan gebeurt door de bank – als tussenpersoon - en zal in het najaar voor de eerste keer plaatsvinden.

Lees verder

Beleggen, (n)iets voor u?

Spreekt het vooruitzicht op een potentieel hoger rendement u wel aan? Maar raakt u niet wegwijs in de wereld van spaar- en beleggingsproducten? Uw bankagent is de geknipte bondgenoot!

Lees verder

Neem contact op met uw AXA Bankagent