Italicum, een Italiaans referendum met mogelijk impact op Europa

Vermogen Actueel Beleggen – 29 november 2016

Na de bewogen campagne en verrassende uitslag van de Amerikaanse verkiezingen wordt er opnieuw naar Europa gekeken. De politieke agenda zal zich de komende maanden inderdaad afspelen op het Oude Continent, met een referendum in Italië begin december en verkiezingen in Duitsland en Frankrijk in de eerste helft van 2017.

Matteo Renzi Italiaans referendum
Het Italiaans referendum over de politieke besluitvorming op 4 december kan gevolgen hebben voor de rest van Europa. 

Italicum: een referendum over de politieke besluitvorming in Italië

De eerste in het rijtje is Italië, waar op 4 december een referendum plaatsvindt over de politieke besluitvorming. Vandaag heeft Italië een tweekamerstelstel met enerzijds volksvertegenwoordigers en anderzijds een senaat. Beide hebben evenveel macht, wat leidt tot een moeilijke besluitvorming. Het gevolg: politieke impasses en instabiliteit in de opeenvolgende regeringen.

Een voorstel om de macht van de senaat in te perken en de kamer te laten evolueren naar een meerderheidssysteem wordt nu ter stemming voorgelegd in een referendum. En hoewel iedereen het eens dat een hervorming noodzakelijk is, is de discussie ondertussen zo politiek geladen dat de ‘nee’-stemmers in de polls aan kop liggen.

Impact op de Europese financiële markten

Wat kan de impact zijn van een ja- of nee-stem op de financiële markten in Europa?

Als de Italianen ja stemmen

  • zou de rente kunnen dalen en zou het verschil met de andere Europese landen kunnen verkleinen;
  • zou dit ook voor aandelen positief kunnen zijn. De hervorming laat immers toe om op lange termijn een meer stabiel en daadkrachtig beleid te voeren. Iets wat na de Tweede Wereldoorlog in Italië eerder uitzonderlijk was.

Als de Italianen nee stemmen

  • Een nee zit vandaag al gedeeltelijk in de koersen. De rente zou waarschijnlijk nog licht stijgen t.o.v. de Duitse.
  • De aandelenmarkten zouden dit als (licht) negatief ervaren, zeker in Italië met een mogelijk negatieve uitstraling naar de rest van de eurozone.

Maar mocht dit leiden tot een breuk in de huidige coalitie, dan kan er meer onzekerheid komen en een iets meer uitgesproken renteverhoging. Dit moeten we echter ook niet overdrijven omdat het opkoopprogramma van de ECB een rem zet op al te grote rentestijgingen. De impact zal hier vooral op de banken zijn omdat zij de meeste Italiaanse schuldinstrumenten in hun bezit hebben. Vooral Franse en in veel mindere mate Duitse banken zouden dit kunnen voelen.

Gaan de Italianen voor een noodzakelijke hervorming?

Dat Italië een hervorming nodig heeft om een stabiel politiek beleid te kunnen voeren en de problemen aan te pakken is voor iedereen duidelijk. Of ze die doelstelling ook zullen bereiken is op dit moment nog absoluut geen uitgemaakte zaak.

Een ja zal waarschijnlijk de markten ondersteunen. Een nee zou op de Europese markten voor spanning kunnen zorgen. Maar uiteraard zijn voorspellingen en inschattingen waard wat ze waard zijn. Dat hebben de Amerikaanse verkiezingen eens te meer bewezen.

Bron: AXA IM, Bloomberg

Advies en vragen over onze producten

Vraag het aan uw AXA Bankagent

AXA gebruikt cookies om een vlotter bezoek aan de website mogelijk te maken. Meer informatie?

Cookies toestaan