Nalatenschap (3): "waar of niet waar" over schenkingen

Vermogen Beleggen Fiscaliteit Gezin – 25 augustus 2020

Een nieuw artikel over nalatenschap. Deze keer zoomen we specifiek in op schenkingen. Een schenking zou geen schenking zijn als ze niet correct gebeurt. Zonder last voor de schenker en de begiftigde. Maak kennis met het onderwerp schenkingen in dit ‘waar-of-niet-waar’-artikel. Het is een handige introductie, zonder volledigheid te pretenderen of de notaris te willen vervangen.

nalatenschap 
Een correcte schenking begint met correcte informatie. Een "waar of niet waar" is een goed begin.

Een van de vele keuzemogelijkheden voor successieplanning is de schenking. De schenker doet onmiddellijk en onherroepelijk afstand van alle onroerende of persoonlijke eigendommen aan de begiftigde, die ze aanvaardt.

Haalt u 10/10 in dit onderwerp? We hopen dat u aan het eind van dit artikel wat hebt bijgeleerd. Nuttig als u de komende maanden of jaren een schenking overweegt.

1. Een schenking heeft voorrang op een erfenis

NIET WAAR. De kinderen genieten de wettelijke reserve, een soort bescherming. Volgens het Belgische erfrecht kunnen ouders bij de verdeling van hun nalatenschap slechts over de helft van hun vermogen vrij beschikken. De andere helft is voorbehouden voor hun kinderen.

2. Het is niet nodig om voorwaarden te koppelen aan een schenking

NIET WAAR. Integendeel, een schenking is volledig aanpasbaar. Er moet zorgvuldig worden nagedacht over de verschillende mogelijkheden. Zo kunt u als schenker een onderhoudsclausule opleggen om ervoor te zorgen dat de begiftigde uw medische kosten betaalt. Of een maandelijkse uitkering. Indien de begiftigde zich niet aan de afspraken houdt, kunt u de geschonken goederen terugvorderen of de opgelegde verplichting laten wijzigen via de rechtbank.

Een ander voorbeeld van een voorwaarde: een conventionele teruggaveclausule. Dit betekent dat de schenking aan de schenker wordt teruggegeven indien de begiftigde voortijdig zou overlijden. Er zijn dan geen successierechten verschuldigd. Er kan ook contractueel worden bepaald dat de schenker vrij is om de clausule al dan niet uit te oefenen.

3. Een schenking brengt altijd kosten met zich mee

NIET WAAR. Stel dat u geld, juwelen, een auto of een kunstwerk wilt schenken. Een manuele schenking hoeft niet via een notaris te verlopen en hoeft dus niet geregistreerd te worden.

Als u binnen drie jaar na de schenking overlijdt, moet de begiftigde successierechten betalen. Om dit risico te vermijden registreert u de schenking, maar in dit geval moet u wel schenkingsrechten betalen. De rechten van de legitimarissen moeten wel worden gerespecteerd (zie eerste bewering).

De manuele schenking moet aan 4 voorwaarden voldoen:

  • 1. de schenker moet duidelijk bereid zijn om te schenken;
  • 2. de overdracht van het goed van hand tot hand heeft daadwerkelijk plaatsgevonden en is onherroepelijk;
  • 3. de overdracht moet plaatsvinden tijdens het leven van de schenker, niet na zijn/haar overlijden;
  • 4. de begiftigde moet de schenking vóór het overlijden van de schenker aanvaarden, uitdrukkelijk of stilzwijgend.

4. Ik kan een schenking doen aan een van mijn kleinkinderen

WAAR. Dit wordt een erfenissprong genoemd. De ouder van het kleinkind moet er wel mee instemmen dat de schenking uit zijn of haar erfenis wordt gehaald. Bijvoorbeeld om het kind een duwtje in de rug te geven bij het begin van zijn leven. Als u overlijdt, kan de ouder van de begiftigde geen aanspraak meer maken op zijn of haar erfelijke reserve. De overeenkomst van de drie partijen moet tot uiting komen in de schenkingsakte of in een specifieke erfovereenkomst.

Lees ook deze info over de erfenissprong die via een testament verloopt: “Het nieuwe erfrecht: voor een flexibelere erfenissprong”.

5. Ik kan een schenking doen via een bankoverschrijving naar een van mijn kinderen

WAAR. De begiftigde hoeft geen successierechten te betalen, tenzij u binnen drie jaar na uw schenking overlijdt. De Vlaamse overheid wil deze periode verlengen van drie naar vier jaar. Er zijn geen schenkingsrechten verschuldigd als aan een aantal voorwaarden is voldaan.

6. Schenking: altijd voordelig voor de begunstigde

NIET WAAR. Als de begunstigde zorgpremies of uitkeringen ontving, kan hij of zij die door deze schenking verliezen. Dit moet dus worden berekend, ook rekening houdend met de besparing op de successierechten.

Download de Successiegids voor een overzicht van de overdracht van uw nalatenschap en een stappenplan in geval van overlijden.

7. De schenking van een onroerend goed gebeurt via een notaris

WAAR. De schenking moet nog steeds notarieel worden vastgelegd. De akte moet binnen 15 dagen na de erop vermelde datum door de notaris bij de griffie worden gedeponeerd. Na registratie worden progressieve schenkingsrechten geheven, afhankelijk van de waarde van het geschonken goed. Er zijn verschillende scenario's. Raadpleeg uw notaris voor advies.

8. U moet de verzekeraar op de hoogte brengen bij schenking van een woning

WAAR. Als u na een schenking de blote eigendom van een woning geniet, brengt de schenker die het vruchtgebruik behoudt, de brandverzekeraar hiervan op de hoogte. Door die formaliteit hoeft u zich bij een schadegeval geen zorgen te maken over een schadevergoeding door de verzekeringsmaatschappij.

9. De schenker mag geen bezwaar maken tegen de verkoop van de door hem of haar geschonken goederen

NIET WAAR. Stel dat u het vruchtgebruik geniet van het eigendom dat u hebt geschonken. Dankzij dat vruchtgebruik blijft u gebruik maken van de woning en profiteert u van eventuele voordelen, zoals huurinkomsten. Als de begiftigde dat onroerend goed zou verkopen, kan dit uw inkomsten beperken.

U kunt dus een vervreemdingsverbod laten bepalen. Dit verbod moet tijdelijk zijn. Het kan zowel in de schenkingsakte als in het bewijsstuk onderhands worden opgenomen (dit is het pacte adjoint, ondertekend door de schenker en de begiftigde).

10. De tarieven van schenkingen variëren per gewest

WAAR. Dit geldt trouwens ook voor de successierechten. Men baseert zich op de fiscale woonplaats van de schenker en hoe lang hij of zij daar reeds woont. Hij profiteert van het tarief van het gewest waar hij het langst zijn fiscale woonplaats heeft gehad in de 5 jaar voorafgaand aan de schenking.

Hier zijn de tarieven voor het:

Lees ook

Advies en vragen over onze producten

Vraag het aan uw AXA Bankagent

Meer artikels over dit onderwerp

Pensioensparen: 990 of 1.270 euro?

U kunt ervoor kiezen om jaarlijks maximaal 990 of 1.270 euro voor uw pensioen te sparen, met een verschillende fiscale aftrek. Wat moet u doen als u voor het hogere maximumbedrag opteert? En wat is voordeliger: jaarlijks 990 of 1.270 euro pensioensparen?

Lees verder

De impact van de coronacrisis op de beurs

De coronacrisis die we nu meemaken veroorzaakt een wereldwijde economische crisis. Wat is de impact ervan op de beurs en wat zijn de voorspellingen? Lees hier alles wat u moet weten over de huidige situatie en de toekomst van de beurs.

Lees verder

De evolutie van de wereldeconomie

Wanneer we kijken we naar het globaal macro-economisch plaatje, dan is de conclusie dat het wereldwijd economisch herstel nog steeds afhankelijk is van de mate waarin de Covid-crisis beperkt wordt. Na een herstel in het derde kwartaal is nu de vraag of dit herstel zich verder zet in het vierde kwartaal en hoe krachtig dit herstel dan wel wordt.

Lees verder