Hoe wordt de erfbelasting berekend?

Vermogen Fiscaliteit Gezin – 02 juli 2018

Wanneer u erft van iemand die in België woonde bij zijn overlijden, moet u op de waarde van die erfenis belasting betalen: de successie- of erfenisrechten. In Vlaanderen spreekt men in dat verband ook wel van ‘erfbelasting’. Die successierechten verschillen volgens het gewest waarin de erflater zijn fiscaal domicilie had. Een aantal principes zijn wel gemeenschappelijk voor Vlaanderen, Wallonië en het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. We sommen ze even voor u op.

Successierechten: hoe dichter de graad van verwantschap, hoe lager het tarief

Hoe wordt de erfbelasting berekend?
Erft u van iemand die in België woonde bij zijn overlijden? Dan moet u op die erfenis successierechten betalen.
Om het juiste tarief van de erfenisrechten te bepalen, moet worden nagegaan in welk gewest de erflater in de laatste 5 jaar het langst zijn woonplaats had. Over de gewesten heen geldt: hoe dichter de graad van verwantschap, hoe lager het tarief dat wordt toegepast.

Er zijn vier orden van verwantschap, meer bepaald:

  • de afstammelingen van de erflater: kinderen, kleinkinderen, achterkleinkinderen …
  • als er geen afstammelingen zijn: de ouders van de erflater samen met zijn broer(s) en zuster(s) en/of hun afstammeling(en)
  • als de overledene geen afstammelingen of broer(s), zuster(s) heeft: alle bloedverwanten in opgaande lijn: ouders, grootouders …
  • als de overledene geen erfgenamen van eerste, tweede of derde orde heeft: ooms, tantes en hun nakomelingen (neven en nichten dus), grootooms, groottantes.

Binnen de orde bepaalt de graad of iemand al dan niet erft.

  • In rechte lijn zijn er zoveel graden als er generaties zijn tussen de personen. Zo is er tussen ouders en hun kinderen 1 generatie. Zij staan dus tot elkaar in de eerste graad. Tussen grootouders en kleinkinderen telt men 2 generaties. Zij staan tot elkaar in de tweede graad.
  • In de zijlijn telt men de generaties vanaf de erflater tot de gemeenschappelijke stamouder in opgaande lijn. Vervolgens daalt men af tot aan de erfgenaam. Een zuster is bijvoorbeeld een bloedverwante in de tweede graad. Neven en nichten staan tot elkaar in de vierde graad. Er wordt dus geteld via de ouders en dan via de grootouders.

Individuele berekening met oplopende tarieven

De erfbelasting wordt berekend op het netto aandeel dat iedere erfgenaam krijgt, rekening houdend met zijn verwantschap tot de overledene. De berekening gebeurt dus per individu. Openstaande schulden op datum van overlijden en begrafeniskosten worden in mindering gebracht van het actief.

De erfbelasting is progressief, d.w.z. opgedeeld in schijven. Hoe meer een erfgenaam opstrijkt, hoe hoger de tariefschijf waarin hij of zij terechtkomt.

Bron: notaris.be

Advies en vragen over onze producten

Vraag het aan uw AXA Bankagent

Meer artikels over dit onderwerp

Een erfenis aanvaarden of verwerpen?

De meeste erfenissen worden aanvaard. Toch zijn er situaties waar een erfenis wordt geweigerd. Meestal is dat omdat er gedacht wordt dat er schulden zijn, soms zijn er ook psychologische redenen, of er is de vrees voor de erfbelasting. Of gewoon omdat ze geen zin hebben in rompslomp. Maar is het verwerpen van een erfenis definitief? En bestaat er een tussenoplossing tussen aanvaarden en verwerpen?

Lees verder

Pensioensparen: wat te doen voor minder belastingen en meer pensioen?

Wat zou u graag doen als u met pensioen bent? Met de kleinkinderen naar de bioscoop, eens goed gaan eten met de familie, af en toe een citytrip of wat cultuur opsnuiven…? We willen toch allemaal genieten van onze oude dag? Wel, het slechte nieuws is dat uw wettelijk pensioen niet volstaat om uw levensstandaard te behouden. Maar gelukkig is er pensioensparen. Een aanvullend pensioen opbouwen helpt immers om later minder zorgen te hebben en meer te genieten van uw oude dag.

Lees verder

Pensioensparen: nu minder belastingen, morgen meer pensioen

Weet u hoeveel pensioen u precies zult trekken wanneer u stopt met werken? Neen? Troost u, weinig mensen hebben daar een idee van. Wat we wel allemaal vermoeden en verwachten, is dat ons inkomen zal dalen en onze levensstandaard dus ook. Ons wettelijk pensioen ligt immers tot 700 euro lager dan in onze buurlanden.

Lees verder

Uw nalatenschap regelen met een testament: een verstandig idee

Een testament: het klinkt wat oubollig. Toch kan een testament nuttig zijn. Niet iedereen maakt vandaag bijvoorbeeld deel uit van een ‘klassiek’ gezin. Bent u wettelijk samenwonend, hebt u een nieuw samengesteld gezin, bent u alleenstaande zonder kinderen, … U regelt zelf wie wat en hoeveel krijgt via een testament. Geeft u liever meer aan een goede vriend of ver familielid en minder aan een dicht familielid? Een notaris kan u advies geven over hoe u dit alles regelt, waarbij hij ook rekening houdt met de fiscale aspecten. Wij leggen hieronder uit waarom het misschien verstandig is om uw testament te laten registreren bij een notaris en waar u op moet letten als u uw testament wil opstellen zonder tussenkomst van een notaris.

Lees verder

Wat met uw erfenis als u geen familie hebt?

Sinds 1 juli 2021 bestaat het fiscaal voordeel van het duolegaat niet meer in Vlaanderen. Daarmee komt een einde aan een veelgebruikte manier om vrienden of verre familieleden tegen een lager tarief te laten erven, bijvoorbeeld wanneer u alleenstaande bent zonder kinderen en verder geen naaste familie hebt. Wat is het alternatief?

Lees verder